Osteoarthritis iyo rheumatoid arthritis: midkee ayaan qabaa?
Waxbarashada CaafimaadkaCudurka Osteoarthritis iyo rheumatoid arthritis ayaa sababa | Baaxadda | Astaamaha | Ciladda | Daaweynta | Waxyaabaha halista ah | Ka Hortagga | Goorta la arko dhakhtar | Su'aalaha La Weydiiyo | Kheyraadka
Dadka badankood waxay u yaqaanaan arthritis-ka inuu yahay xaalad sababa kalagoysyo xanuun iyo barar, laakiin dhab ahaan waxaa jira noocyo kala duwan oo arthritis ah oo dadku ku dhici karaan. Cudurka Osteoarthritis iyo rheumatoid arthritis waa laba nooc oo ka mid ah noocyada ugu badan ee arthritis-ka, waxayna dadka ugu saameeyaan siyaabo kala duwan. Cudurka Osteoarthritis wuxuu saameeyaa gacmaha, jilbaha, lafdhabarta, iyo miskaha, halka rheumatoid arthritis uu badanaa ku dhaco curcurada, gacmaha, iyo jilbaha. Aynu eegno farqiga u dhexeeya osteoarthritis iyo rheumatoid arthritis.
Sababaha
Cudurka Osteoarthritis
Cudurka Osteoarthritis waa nooca ugu caansan ee arthritis, sida laga soo xigtay Xarumaha Xakamaynta iyo Kahortagga Cudurrada ( CDC ). Mararka qaarkood osteoarthritis waxaa loogu yeeraa cudur isku-dhafan oo isku-dhafan sababtoo ah waxay ku keentaa carjawda wadajirka ah ee cidhifyada lafaha inay daallan muddo ka dib. Caabuq ama dhaawac wuxuu keenaa in carjawdu ay hoos u dhacdo, ugu dambayntiina, lafaha hoose ayaa bilaabay inay is beddelaan. Nidaamkani wuxuu keenaa xanuun iyo barar ku dhaca kala-goysyada faraha, jilbaha, miskaha, laf-dhabarka, ama suulasha.
Rheumatoid arthritis
Rheumatoid arthritis ( KA BAX ) waa cudur isdifaaca jirka oo sababa nidaamka difaaca jirka si uu u weeraro xuubka synovial-ka ee ilaaliya kala-goysyada caafimaadka qaba. Marka nidaamka difaaca jirka uu weeraro xuubkan difaaca, kala-goysyada ayaa barari kara oo dhaawacmi kara. Rheumatoid arthritis wuxuu badanaa ku dhacaa gacmaha, curcurada, iyo jilbaha, wuxuuna bartilmaameedsan karaa kalagoysyo badan hal mar. Xaaladaha qaarkood, rheumatoid arthritis wuxuu xitaa saameyn ku yeelan karaa wadnaha, sambabada, iyo indhaha.
| Cudurka Osteoarthritis iyo rheumatoid arthritis ayaa sababa | |
|---|---|
| Cudurka Osteoarthritis | Rheumatoid arthritis |
|
|
Baaxadda
Cudurka Osteoarthritis
Cudurka Osteoarthritis wuxuu ku dhacaa in ka badan 32 milyan oo qaangaar ah oo ku nool Mareykanka, qiyaastii 80% dadka waaweyn ee ka weyn da'da 55 waxay muujinayaan caddeynta cudurka osteoarthritis ee raajadooda. In ka badan 240 milyan oo qaan-gaar ah adduunka oo dhan ayaa lagu qiyaasaa inay qabaan cudurka loo yaqaan 'osteoarthritis'. Mareykanka gudahiisa, osteoarthritis-ka astaamaha astaamaha ayaa ku badan 10% ragga iyo 13% dumarka ka weyn 60 jir.
Rheumatoid arthritis
Rheumatoid arthritis waa mid ka mid ah noocyada ugu caansan ee arthritis. Waxay ku dhacdaa qiyaastii 1% dadweynaha adduunka iyo in ka badan 1.3 milyan oo Mareykan ah. Dumarku waxay kudhowaad seddex jibaar u badanyihiin inuu ku dhaco rheumatoid arthritis marka loo eego ragga, sidoo kale waxay u badan tahay inay ku kobcaan da 'yar.
| Cudurka Osteoarthritis iyo baahsanaanta rheumatoid arthritis | |
|---|---|
| Cudurka Osteoarthritis | Rheumatoid arthritis |
|
|
Astaamaha
Cudurka Osteoarthritis
Cudurka 'Osteoarthritis' wuxuu sababi karaa xanuun, barar, barar, qallafsanaan, iyo dabacsanaanta oo yaraata. Dad badan ayaa ogaan doona in astaamaha OA ay ka sii darayaan waqti ka dib maadaama kilyaha lafaha u dhexeeya ay sii xumaanayaan.
Rheumatoid arthritis
Rheumatoid arthritis badanaa waxay keentaa xanuun, xanuun, barar, jilicsanaan, iyo qallafsanaanta wadajirka ah ee gacmaha, jilbaha, iyo curcurada. Waxay u egtahay inay saameyn ku yeelato kala-goysyada waaweyn iyo kuwa yar-yar ee labada dhinac ee jirka, sidaa darteed waxay saameyn ku yeelan kartaa labada gacmood, curcurada, ama jilbaha isla waqtigaas. Sababtoo ah waa cillad isdifaac ah, waxay sidoo kale sababi kartaa astaamo kale sida daal, daciifnimo, miisaan lumis, iyo qandho.
| Cudurka Osteoarthritis iyo calaamadaha rheumatoid arthritis | |
|---|---|
| Cudurka Osteoarthritis | Rheumatoid arthritis |
|
|
Ciladda
Cudurka Osteoarthritis
Si loo ogaado cudurka osteoarthritis, dhakhtar ama lafa-beero ayaa u baahan doona inuu sameeyo baaritaan jireed, inuu helo qof taariikh caafimaad oo dhameystiran, iyo inuu tijaabiyo dhiigga. Raajooyin ayaa lagu ogaan karaa dhaawaca wadajirka iyo lafaha, halka MRI-yada ay siin karaan dhakhaatiirta si fiican u fiirinta kala-goysyada iyo kilyaha. Mararka qaarkood waxaa laga yaabaa inay lagama maarmaan noqoto in dheecaan laga soo saaro kala-goysyada (hab loo yaqaan isku-dhafka isku-dhafka) si loo arko haddii kala-goysku cudur leeyahay.
Rheumatoid arthritis
Rheumatoid arthritis waxaa lagu ogaadaa si la mid ah cudurka osteoarthritis. Dhaqtarka ama dhakhtarka rheumatologist wuxuu sameyn doonaa baaritaan jireed oo dhameystiran, wuxuu bukaanka weydiin doonaa taariikhdooda caafimaad, waxaana suuragal ah inuu sameeyo xoogaa baaritaano dhiig ah, raajo, ultrasounds, ama MRIs. Sida laga soo xigtay CDC, waxaa ugu wanaagsan in lagu baaro rheumatoid arthritis lixda bilood ee ugu horreysa si bukaanku u bilaabaan daaweynta si loo yareeyo horumarka cudurka.
| Cudurka Osteoarthritis iyo ogaanshaha cudurka rheumatoid arthritis | |
|---|---|
| Cudurka Osteoarthritis | Rheumatoid arthritis |
|
|
Daaweynta
Cudurka Osteoarthritis
Xilligan ma jiro wax daawo ah oo loo yaqaan 'osteoarthritis'. In kasta oo waxyeelada ay geysatay xaaladdu aan dib loo soo celin karin, haddana waa suurtagal in la daweeyo astaamaha lagana ilaaliyo inay ka sii daraan. Qorshayaasha daaweynta cudurka Osteoarthritis waxay u badan tahay inay ku lug yeelan doonaan mid ama in ka badan oo soo socda:
Daawooyinka
Daawooyinka xanuunka badan ee lagaa iibsado iyo dawooyinka dhakhtarku qoro ayaa kaa caawin kara yareynta calaamadaha xanuunka, xanuunka, iyo bararka.
- Dawooyinka lidka ku ah anti-bararka (NSAIDs) sida ibuprofen
- Cymbalta
- Acetaminophen
Daaweyn
Daaweynta jireed iyo daaweynta shaqadu waxay ka caawin kartaa kuwa qaba osteoarthritis inay yareeyaan xanuunka, kordhiyaan dabacsanaantooda, iyo xoojinta muruqyada ku xeeran kala-goysyada culeyska qaadaya.
Qalliinka
Dadka qaarkood ee qaba cudurka osteoarthritis waxaa laga yaabaa inay u baahdaan qalliin. Waa kuwan qaar ka mid ah hababka ugu caamsan ee loo yaqaan 'osteoarthritis':
- Qalliinka beddelka wadajirka ah si loo beddelo wadajirka ay dhibaatadu saameysey
- Cirbadaha Cortisone
- Isku-dubbarididda kala-goysyada
Rheumatoid arthritis
Xilligan ma jiro wax daawo ah oo loo yaqaan 'rheumatoid arthritis', laakiin daaweynta saxda ah ayaa maamuli karta astaamaha. Waa kuwan qaar ka mid ah daaweynta ugu caansan ee loo yaqaan 'rheumatoid arthritis':
Daawooyinka
Daawooyinka loo yaqaan 'rheumatoid arthritis' waxay diirada saaraan daaweynta xanuunka, gaabinta cudurka, iyo ka hortagga cilladaha wadajirka ah. Daawooyinkaan waxaa ka mid noqon kara:
- Daawooyinka cudurada-ka beddala cudurada (DMARDs), sida methotrexate iyo sulfasalazine
- Beddelayaasha jawaabta bayoolaji
- Steroids
- Dawooyinka lidka ku ah anti-bararka (NSAIDs) sida naproxen
- Celebrex (celecoxib)
XIDHIIDHKA: Waa maxay Celebrex?
Daaweyn
Daaweeye jireed ama shaqo ayaa laga yaabaa inuu ka caawiyo dadka qaba cudurka 'rheumatoid arthritis' inay kordhiyaan dhaqdhaqaaqooda kala duwan ayna yareeyaan xanuunka maalin kasta.
Qalliinka
Dadka qaba xanuunka daran ee rheumatoid arthritis-ka waxaa laga yaabaa inay u baahdaan qalliin lagu sameeyo si looga caawiyo ciribtirka xanuunka iyo kordhinta dhaqdhaqaaqooda kala duwan:
- Qalliinka beddelka wadajirka ah
- Qalliinka hagaajinta Tendon
- Isku-darka wadajirka ah
- Qalitaanka Qalitaanka
| Osteoarthritis iyo daaweynta rheumatoid arthritis | |
|---|---|
| Cudurka Osteoarthritis | Rheumatoid arthritis |
|
|
XIDHIIDHKA: Daaweynta arthritis-ka iyo daawooyinka
Waxyaabaha halista ah
Cudurka Osteoarthritis
Dadka qaar waxay u badan tahay inuu ku dhaco cudurka osteoarthritis marka loo eego dadka kale. Waa kuwan waxyaabaha ugu waaweyn ee halista u ah cudurka osteoarthritis:
- Cayilnaan
- Haween ahaansho
- Gabow
- Dhaawacyada wadajirka ah ama kala-goysyada xad-dhaafka ah
- Taariikhda qoyska ee lafa-beelka
- Ciladaha lafaha
- Sonkorowga
Rheumatoid arthritis
Dadka qaarkiis waxay leeyihiin fursad sare oo ah inuu ku dhaco rheumatoid arthritis. Waa kuwan arrimaha ugu waaweyn ee halista u ah xaaladda:
- Cayilnaan
- Haween ahaansho
- Gabow
- Sigaar cabid
- Taariikhda qoyska ee rheumatoid arthritis
- Soo-gaadhista deegaanka (asbestos, boodh, qiiqa gacanta labaad, iwm.)
| Cudurka Osteoarthritis iyo sababaha halista rheumatoid arthritis | |
|---|---|
| Cudurka Osteoarthritis | Rheumatoid arthritis |
|
|
Ka Hortagga
Cudurka Osteoarthritis
Cudurka Osteoarthritis laguma hor istaagi karo 100%, laakiin waad yareyn kartaa fursadaha aad ku heli karto. Sida laga soo xigtay Jaamacadda Rochester Medical Center , sameynta waxyaabaha soo socda ayaa yareyn kara suurtagalnimada inuu ku dhaco cudurka 'osteoarthritis':
- Jimicsi joogto ah
- Ka-hortagga dhaawaca ku dhaca kala-goysyadaada
- Joogitaanka miisaanka jirka oo caafimaad qaba
- Xakamaynta sonkorta dhiiggaaga
Rheumatoid arthritis
Gabi ahaanba kama hortagi kartid rheumatoid arthritis, laakiin waxaa jira siyaabo qaar oo lagu yareeyo suurtagalnimada helitaanka iyo yareynta darnaanta calaamadaha kuwa qaba. Waa kuwan qaar ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee sidaas lagu sameeyo:
- Joojinta sigaarka
- Joogitaanka miisaanka jirka oo caafimaad qaba
- Xaddididda u-soo-gaadhista sunta deegaanka iyo wasakhda
| Sida looga hortago cudurka osteoarthritis iyo rheumatoid arthritis | |
|---|---|
| Cudurka Osteoarthritis | Rheumatoid arthritis |
|
|
Goorma ayaa loo arkaa dhakhtar cudurka osteoarthritis ama rheumatoid arthritis
Haddii aad isku aragto xanuun, raaxo-darro, qallafsanaan, ama barar ku dhaca kala-goysyadaada oo aan socon doonin, waxaa fiican inaad sida ugu dhaqsiyaha badan u aragto dhakhtar. Astaamahaan waxaa laga yaabaa inay muujinayaan inaad qabtid midkood osteoarthritis ama rheumatoid arthritis. Helitaanka ogaanshaha hore ee labada xaaladood midkood ayaa muhiim u ah caawinta gaabinta horumarkooda. Dhakhtarka daryeelka aasaasiga ah ayaa suuragal ah inuu ku ogaado cudurkaaga, ama waxaa laguu gudbin karaa dhakhtarka rheumatologist ama orthopaedist.
Su'aalaha badanaa la isweydiiyo ee ku saabsan lafa-beelka iyo rheumatoid arthritis
Sideen ku ogaadaa haddii aan qabo cudurka osteoarthritis ama rheumatoid arthritis?
Xanuunka Osteoarthritis wuxuu u muuqdaa inuu si isdaba joog ah u kobcayo waqtiga, halka rheumatoid arthritis-ku uu sababo xanuun sii xumaanaya dhowr toddobaad ama bilooyin. Dariiqa kaliya ee lagu ogaan karo hubaal nooca arthritis-ka ee aad qabtaa waa inaad ka hesho baaritaan rasmi ah dhaqtar caafimaad.
Raajo ma muujin kartaa faraqa u dhexeeya osteoarthritis iyo rheumatoid arthritis?
Raajooyin ayaa kaa caawin kara ogaanshaha dhaawaca wadajirka iyo lafaha, laakiin ma awoodi doonaan inay u sheegaan dhakhtarka si sax ah nooca arthritis-ka qof uu qabo. Waxa kale oo suurtogal ah in raajada la muujiyo inaanay jirin wax dhaawac ah oo wadajir ah, laakiin qof ayaa weli qaba xanuunka 'arthritis'.
Miyaad qaadi kartaa rheumatoid arthritis iyo osteoarthritis?
In kasta oo ay naadir tahay, haddana waa suurtogal in isku mar la qabto xannuunnada loo yaqaan 'rheumatoid arthritis' iyo 'osteoarthritis'. Dhaawac wuxuu u horseedi karaa labada nooc ee arthritis-ka, qofkuna markuu sii gaboobo, waxaa laga yaabaa inuu yeesho noocyo badan oo arthritis ah.
Maxay yihiin astaamaha kaladuwan ee u dhexeeya osteoarthritis iyo rheumatoid arthritis?
Cudurka 'Osteoarthritis' wuxuu keenaa xanuun, qallafsanaan, barar, iyo dabacsanaanta oo yaraata inta badan jilbaha, gacmaha, iyo miskaha. Rheumatoid arthritis wuxuu keenaa xanuun, qallafsanaan, barar, jilicsanaan, iyo xanuun ku dhaca gacmaha, curcurada, iyo jilbaha. Waxay kaloo sababi kartaa daal, miisaan lumis, iyo daciifnimo. Mid ka mid ah farqiga ugu weyn ee astaamaha RA iyo OA ayaa ah in rheumatoid arthritis-ku uu sababo adkaansho subaxnimo oo qaadata ilaa hal saac inuu xirmo.
Kheyraadka
- Cudurka Osteoarthritis (OA) , CDC
- Rheumatoid arthritis (RA) , CDC
- Cudurka epidemiology ee osteoarthritis , Rugaha Caafimaadka ee Daawada Geriatric
- Sida looga caawiyo kahortaga cudurka osteoarthritis , Jaamacadda Rochester Medical Center











